Malatya'da Terzilik Zanaatı Yok Oluyor: 400 Üyeden Sadece 8'i Usta
· Yaşam

Bir zamanlar şehrin şıklığının, zarafetin ve itibarın tek adresi olan terzi dükkanları, konfeksiyon sektörünün baskısı ve değişen eğitim sisteminin gölgesinde tarihinin en zorlu dönemini yaşıyor. Malatya’nın simge mekanl...
1960 doğumlu olan ve henüz ilkokul çağlarında, 1973 yılında Temelli Pasajı’nda mesleğe adım atan Sadık Sülün, Malatya’nın siyasi ve bürokratik tarihine yön veren isimleri giydiren merhum Usta Halis Sarıcı’nın tezgahında yetişti. Yusuf Bozkurt Özal ve Mehmet Eminoğlu gibi kent hafızasında yer etmiş isimlerin elbiselerinin dikildiği o tarihi atölyede yaklaşık 25 yıl boyunca iş yeri değiştirmeden çalışan Sülün, 70'li ve 80'li yılları terziliğin "altın çağı" olarak nitelendiriyor.
400 Kayıtlı Üye Var Ama Ele Yapımı Ceket Diken Sadece 8 Kişi
Bugün gelinen noktada terziliğin zanaat boyutundan çıkıp tamamen paça boylama ve tadilat sektörüne verildiğini vurgulayan emektar usta, Terziler Odası yönetim kurulunda da görev aldığını belirterek kentteki tabloyu şu sözlerle özetledi:
"Bizim Terziler Derneğinde yönetim kurulu üyesiyim. 400 tane üyemiz var. Ama 8 tane terzi var. Diğerleri hep tamirci; uzat, kısalt gibi tadilat işleri yapıyor. Bizim gibi elle ceket diken, sıfırdan takım elbise çıkaran topu topu 7-8 esnaf kaldık. Osman Abi var, Sami Abi var, Dernek Başkanımız Cumali Savaş var, Mehmet Akbaş var... Diğer esnaflarımız kazanmadığı için mesleğin de rağbeti kalmadı."
Çıraklık Sistemi Bitti, Gençler Düğün Salonunu Seçiyor
Çıraklık sisteminin bitişini eğitim yapısındaki değişimlere (4+4+4 sistemi) bağlayan Sadık Sülün, gençlerin 18 yaşından sonra sanayiye veya terziye geldiğini, bu yaştan sonra da bir esnafın eleman yetiştirmesinin ekonomik olarak imkansız hale geldiğini söyledi. Kendi evlatlarının dahi bu mesleğe yanaşmadığını belirten usta terzi, acı gerçekleri şu cümlelerle dile getirdi:
"Şimdi çocuk 18 yaşından sonra geliyor. 18 yaşındaki adam geldiğinde bunun yemesi, içmesi, sigortası terziye ağır geliyor. Çırakların %70'i lokanta veya çaycılık sektöründe part-time çalışıyor. Terzilik emek ister; 4-5 sene sonra ancak harçlığını çıkaracak duruma gelir. Zanaat öğrenecek ki para kazansın. Lokantada veya düğün salonunda ise girdiği gibi yevmiyesini alıyor. Ben kendi iki oğlumu bile alıştıramadım. Yazın gelip 5-6 ay çalışmak yerine gidip düğün salonunda çalıştılar. Çünkü düğün salonunda yarım gün çalışıp 1.000 lira alıyor, terzide bir pantolon parçası yapsa 20 lira. Kazanç olmadığı için gençler terziliğe gelmiyor."
"Berber Kadar Emeğimizin Karşılığını Alamıyoruz"
Terziliğin bir "güzel sanatlar" ve modelistlik alanı kadar estetik gerektirdiğini belirten Sülün, Malatya’da el emeğine hak ettiği değerin verilmediğini vurguladı. Berberlik mesleği üzerinden dikkat çekici bir kıyaslama yapan emektar usta, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Berberle terzilik arasında da fark var. Berberde 1,5 saat sürsün tıraş, tarifesi neyse müşteri itiraz etmeden öder. Ben 1,5-2 saat bir işe emek versem, berberin aldığının yarısını istesem müşteri yüzünü ekşitiyor. Malatya'da el işinin, gerçek emeğin karşılığı yok. Oysa Sabri Özel de Abdullah Kiğılı da Malatyalıdır. Onlar İstanbul gibi büyük şehirlere gidip markalaştı, önleri açıldı. İstanbul'da bu işin endüstrisi ve okulu var. Orada bu işi bitirdiğinde modelist oluyorsun, modacı oluyorsun. Ama Malatya şartlarında bu zanaatı büyütmek herkese nasip olmuyor."
Eskiden ustasının yanında 7 kalfanın çalıştığını ancak bugün konfeksiyonun terzilik zanaatını büyük oranda bitirdiğini hatırlatan Sadık Sülün, tüm zorluklarına ve düşük kazancına rağmen "Tertemiz iş, rahat iş" diyerek Ankara Çarşısı’ndaki mütevazı dükkanında zamana ve konfeksiyona direnmeye devam ediyor.